Erzurum/zirve2000 Erzurum ve çevre illerde hayvancılık sektörünün en temel sorunlarından biri haline gelen çoban bulma sıkıntısı her geçen gün büyüyor. Aylık 150 bin TL’ye kadar çıkan maaşlara rağmen çoban bulunamaması, sektörü krizin eşiğine getirirken, üreticiler geleceğe dair ciddi endişeler taşıyor.

Asgari ücretin 28 bin 75 TL olduğu Türkiye’de aylık 150 bin TL’ye çalışacak çoban bulunamıyor. Bölgede özellikle yaz aylarında yaylaya çıkan ve 4 ay boyunca hayvanlarla birlikte kalan çobanlara ödenen ücretler 150 bin TL’ye kadar yükselmiş durumda. Buna rağmen bu zorlu işi yapacak yerli iş gücü bulunamıyor. Günlük olarak hayvanları sabah alıp akşam köye getiren, yaklaşık bin hayvana bakan çobanların ise Nisan ayından Kasım ayına kadar olan süreçte 1 milyon 700 bin TL’ye kadar kazanç elde ediyor. Ancak tüm bu yüksek gelir imkanlarına rağmen Türkiye genelinde gençlerin çobanlık mesleğine ilgi göstermemesi dikkat çekiyor. Erzurum ve çevre illerde üreticiler, çoban ihtiyacını büyük ölçüde Afgan uyruklu çalışanlarla karşılamaya çalışıyor.

Yakutiye Ziraat Odası Başkanı ve besici İslam Yıldırım da yaşanan krize ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Yıldırım, çoban bulmanın artık neredeyse imkansız hale geldiğini belirterek şunları söyledi; “Bugün sadece Erzurum’da değil, hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı bütün bölgelerde aynı sorun yaşanıyor. Üreticiler çaresiz durumda. Ne kadar maaş verirseniz verin, bu işi yapacak insan bulamıyorsunuz. Gençler artık bu tür işlere yönelmiyor. Herkes daha kolay, daha konforlu işlerin peşinde. Üniversite sayısının artmasıyla birlikte herkes diploma almaya odaklandı ama kimse sahada, üretimin içinde olmak istemiyor.”

Geçmişte Erzurum’un güney ilçelerinden çok sayıda gencin çobanlık yaptığını hatırlatan Yıldırım, göçün de bu sorunu derinleştirdiğine dikkat çekti; “Eskiden kendi gençlerimiz bu işi yapardı. Güney ilçelerden gelirler, sezon boyunca çalışırlardı. Ama bugün o gençler de yok. Erzurum zaten göç veren bir şehir. Genç nüfus giderek azalıyor. Kalanlar da bu işi tercih etmiyor. Bu nedenle mevcut çobanların neredeyse tamamı yabancı uyruklu, özellikle Afgan kardeşlerimizden oluşuyor.” Yabancı iş gücünün sektörde hayati bir rol oynadığını vurgulayan Yıldırım, olası bir iş gücü kaybının ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti;

“Açık konuşmak gerekirse, bugün Afgan çobanlar olmasa hayvancılık ciddi anlamda sekteye uğrar. Hatta bazı işletmeler tamamen kapanma noktasına gelir. Biz şu an bir krizin eşiğindeyiz. Eğer bu insanlar çeşitli nedenlerle çalışamaz hale gelirse ya da ülkelerine dönerse, üretim ciddi şekilde düşer. Bunun sonucu da doğrudan vatandaşa yansır.” Artan maliyetlerin tüketiciye de yansıyacağına dikkat çeken Yıldırım, “Bugün vatandaş bin liraya et yiyorsa, yarın üç bin liraya bile bulamayabilir. Süt üretiminde de ciddi sıkıntılar yaşanır. Türkiye bir hayvancılık ülkesidir. Özellikle Erzurum ve bu bölge, hayvancılığın bel kemiğidir. Eğer burada üretim aksarsa, bunun etkisi tüm ülkeye yayılır” dedi.

BAŞKAN YILMAZ YENİ YÖNETİMİ TANITTI

Sorunun çözümü için acil adım atılması gerektiğini belirten Yıldırım, hem yerli gençlerin teşvik edilmesi hem de mevcut yabancı iş gücünün çalışma koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini söyledi; “Bu mesele artık görmezden gelinebilecek bir konu değil. Ya gençlerimizi bu alana yönlendirecek teşvikler geliştirmeliyiz ya da halihazırda çalışan yabancı iş gücünün daha düzenli ve güvenli şekilde çalışabilmesini sağlamalıyız. Aksi halde hayvancılık sektörü büyük bir tehlike ile karşı karşıya kalacak.”

Manolya Bulut